Plant van de maand - Januari 2012
Iedere maand zal ik een plant uit mijn tuin, die op dit moment opvalt, ofwel door bloemen of bladeren, kiezen. Deze plant wordt dan in detail beschreven, herkomst, standplaats,…
Primula (sleutelbloem)
Het geslacht Primula is de naamgever van de familie van de sleutelbloemachtigen (Primulaceae). De meeste Primula soorten komen oorspronkelijk uit gematigd Azie. Enkele groeien in Europa en sommige in Noord-Amerika. Ze groeien hoofdzakelijk in bergachtige gebieden.
Een klein gedeelte van de Primula is bij het grote publiek gekend. Vele gekweekte soorten zijn enkel bij specialisten en verzamelaars bekend.
Buiten enkele soorten die eenjarig zijn is de Primula een overblijvende plant.
De enkelvoudige bladeren staan in kransen of zijn als een wortelrozet gerangschikt. De bloemen zijn trechtervormig en staan op een rechtopstaande, onbebladerde stengel. De bevruchting vindt vrijwel alleen plaats tussen bloemen met dezelfde opbouw. Op dezelfde plant kunnen we soms bloemen vinden die verschillend zijn van elkaar. De zaden worden verspreid door de wind, bij de stengelloze bloemen zijn het de mieren die er voor zorgen dat deze worden verspreid.

De Primula eliator (slanke sleutelbloem) is een bekende inheemse soort. Ze groeit graag op zwaardere gronden in bossen en langs sloten en beken. Deze bloeit vanaf maart, april met zwavelgele, geurloze bloemen.

Uit deze soort met tesamen Primula vulgaris en Primula veris, zijn er talloze hybriden onststaan. Deze staan reeds te koop aangeboden van einde december tot begin april. Ontelbare kleuren zijn er hierdoor ontstaan. Ze kunnen zowel de woonkamer opfleuren als buiten worden geplant in de tuin als doorlevende plant.
Primula veris (Primula officinalis) groeit het liefst op zonnige weiden en lichte bossen. Ze lijkt zeer goed op de Primula eliator, maar het grote verschil is dat de bloemen bij deze soort wel een geur afgeven. Vroeger werd ze ook gebruikt voor haar geneeskrachtige eigenschappen.
Primula vulgaris (Primula acaulis), de gewone of stengelloze sleutelbloem, heeft een enorm verspreidingsgebied die zich uitstrekt van Zweden tot naar Iran toe. Ze maakt reeds haar bloemknoppen in november die dan ontluiken juist na de winter, begin maart. Uit deze soort zijn wel de meeste hybriden uit ontwikkeld en bestaat hierdoor een onoverzichtelijk aanbod. Iedere zaadleverancier heeft wel zijn eigen hybriden die onder fantasierijke namen op de markt worden gebracht.
Buiten die drie soorten bestaan er nog talrijke soorten die perfect als tuinplant gebruikt worden.
|
Primula juliae ‘Wanda’ is een rozebloeiende variëteit die gemakkelijk te kweken is en die een lange levensduur heeft. Bij voldoende vocht kan deze ook in volle zon groeien. Deze bloeit vanaf februari, maart.
|
|
Primula bulleyana komt oorspronkelijk uit China en groeit tot 100 cm hoog. De oranjegele tot oranjerode bloemen bloeien in juni, juli.
|
|
Primula denticulata behoort tot een van de vele hybriden van de Primula vulgaris, eliator en veris. Ze komt voor in de alpenweiden uit de Himalaya en West-China. De bloeiwijze is bolvormig en de kleuren varieeren van rood, roze tot wit.
|
|
De Primula florindae is één van de laatstbloeiende primula’s. Deze bloeit in augustus en kan tot 120 cm hoog groeien. Het is ook tevens de hoogstgroeiende primula. Het zijn heerlijk geurende bloemen die rood bruine tinten hebben.
|
De Primula groeit het liefst in een vochtige, voedzame en humusrijke bodem. Hun standplaats is best in halfschaduw tot schaduw. In de winter staan ze best niet te nat. Na strenge kou is het beter eens na te zien indien de planten niet zijn opgevroren. Goed aandrukken en ze kunnen terug verder. Eens ze zijn geplant zullen de meeste soorten naarmate ze ouder en worden gerust gelaten rijker en rijker bloeien. De bekende sleutelbloem die we overal vanaf december kunnen kopen en eerst in bakken of potten zetten kunnen best maar vanaf mei in de grond worden geplant als je ze als tuinplant wil overhouden. Jammer, door de vele kruisingen is de winterhardheid van die planten sterk gedaald.
De vermeerdering gebeurt door zaaien. Vooraleer het zaad kiemkrachtig is dienst ze eerst te worden ingevroren. In februari worden ze dan uitgezaaid op een plaats waar er veel licht is en min. 15° C. Pas als aan deze voorwaarden wordt voldaan zullen deze zaden kiemen. Gebeurt dit pas na enkele jaren deze ideale omstandigheden, nog steeds blijft het zaad kiemkrachtig en zal het groeien, ook na zoveel jaren. Na het verspenen van de plantjes staan ze in een omgeving van 10° C. In het volgende voorjaar komen ze dan op hun definitieve plaats terecht. Volwassen planten kunnen ook gemakkelijk worden gescheurt.
|