Plant van de maand - Juli 2010
Iedere maand zal ik een plant uit mijn tuin, die op dit moment opvalt, ofwel door bloemen of bladeren, kiezen. Deze plant wordt dan in detail beschreven, herkomst, standplaats,...
De Nymphea (Waterlelie)
De nymphaea behoort tot de familie van de waterlelie-achtigen (Nymphaeaceae). De 50 soorten van het geslacht zijn verspreid over al de werelddelen. Ze groeien zowel in het tropisch klimaat, maar je vindt ook soorten in het koud gematigd klimaat, zowel in stilstaand als stromend water. Daaruit zijn er talrijke hybriden uit voortgekomen. Sommige bloeien tijdens de dag, andere ‘s nachts. De wetenschappelijke naam is afgeleid van het woord numphè, de Griekse benaming voor een watergodin of nimf. Het geslacht draagt deze naam al 2000 jaar. Doch de waterlelie is al veel langer in cultuur. 4000 jaar geleden hadden de Egyptenaren reeds grote bewondering voor deze waterplant die ze ‘lotus’ naamden. De bloemen hebben gewoonlijk vier kelkbladeren en een zeer groot aantal kroonbladeren en meeldraden, die spiraalsgewijs zijn ingeplant. Het vruchtbeginsel is veelhokkig. De stamper bestaat uit tal van vruchtbladeren en een schijf met soms wel 30 straalgewijs opgestelde stempels. Na de bevruchting (meestal door kruisbestuiving) zakken de bloemen onder water. Daar rijpen de bol- tot flesvormige vruchten die elk zo‘n 1600-1900 zaden bevatten. De zaden bevinden zich in een slijmerige massa. Door rotting komt de steel los en de besachtige vruchten valtlen daarna in het water uit elkaar. De waterlelie word ook in de volksgeneeskunde toegepast. De plant is rijk aan looistof en werd gebruikt tegen buikloop. Hiervoor werden de wortels in wijn gekookt. Deze werd ook gebruikt tegen geelzucht, aambeien en urineklachten. De gesuikerde bloemen werden gebruikt tegen zware koortsen en galkwalen.
|
Nymphea alba is een witbloeiende, bladverliezende soort en inheems in ons land. De lichtgeurende bloemen behoren tot de grootste die hier van nature groeien. De bladeren kunnen tot 30 cm groot worden. Vanwege zijn helderwitte bloemen werd deze waterlelie gebruikt als symbool van kuisheid. Middeleeuwse monniken en nonnen werden dan ook aangeraden de wortelstok en de zaden van deze plant te eten. Dit om de gevoelens van hartstocht te temperen.
|
|
Nymphea odorata is een welriekende witte soort die inheems is in Noord- en Zuid Amerika. Deze is reeds vroeg in Europa aangeplant en is reeds volledig ingeburgerd. Deze heeft tal van hybriden voortgebracht en die grote aantallen wordt gekweekt.
|
|
Nymphea tetragona is een niet-geurende dwergsoort met een zeer groot verspreidingsgebied. Deze komt zowel voor in Nooroost-Europa, Noord-Azie, China, Japan, Himalaya gebergte en Noor-Amerika Oorspronkelijk heeft deze soort ook witte bloemen, maar een tal van hybriden zijn hier ook reeds op de markt gebracht.
|
Enkele hybriden:
Nymphaea ‘Ladeykeri Purpurata’
|
Nymphaea ‘Colonel A.J. Welch’
|
Nymphaea ‘Attraction’
|
De waterlelie staat het liefst op een zonnige plaats en liefst in stilstaand water. De plantdiepte is minimaal 20-45 cm. ze groeien liefst in kleigrond die voor het planten gemengd is met een flinke portie gedroogde koemest. Een waterlelie vraagt veel bemesting. Speciale mesttabletten kunnen bij de wortels worden aangebracht. Eventuele bladluizen kunnen makkelijk worden verwijderd met een waterstraal.
De vermenigvuldiging van de watelelie gebeurt best door deling van de wortelstokken. Dit gebeurt het best in het voorjaar. Ook kan men de waterlelie zaaien. Deze zaden worden het best onder water bewaart. Voor het zaaien worden deze geplaatst in bakken waar er veel licht komt en bij een temperatuur van 12 °C. na drie weken zijn de meeste gekiemd. De niet gekiemde zaden worden dan teug gebracht naar een koelere plaats om een jaar later terug te proberen. De zaailingen worden daarna in platte schalen geplant in een kleibodem. Deze worden dan onder water gezet. Na de zomer worden ze verspeend en kunnen ze overwinteren onder water van 5-6 cm.
|